احساس سرما كرده و يا به عبارت ديگر بدنش ( مورمور ) مىشود و مختصرى كه گذشت خميازه و دهان دره‌هاى پياپى شروع شده و در اين مدت به مرور ماهيچه‌هاى پا درد مىگيرند و بعد از 18 ساعت كه از گزيدن پشه گذشت تب نيز عارض شده و شخص پژمرده و ناتوان مىشود و به مرور رنگ صورت زرد و تخم چشم كبود و بشاشيت و شادابى مبدل به ضعف و بىحسى شده و روز به روز لاغر و نحيف مىگردد . پشه‌ى آنوفل ناقل بيمارى مالاريا طرز تداوى و طرق معالجه به شرح مندرج در ذيل است : * كلمبو ، جنتيانا ، پوست گنه‌گنه و پوست بيد از هر كدام 1 مثقال را بجوشانيد كه به مقدار چهار استكان آب به دست آيد و نبات را شيرينى آن كرده و روزى چهار استكان تا 7 روز ميل كنيد . براى تب مالاريا بسيار نافع است . * قرص آطبرين و قرص پلاسموشين براى از بين بردن مالاريا بسيار مفيد هستند ، روزى 3 قرص ميل شود . * كنين كلرهيدرات 20 / 0 سانتى ، پيراميدن 10 / 0 سانتى ، كافئين 05 / 0 سانتى و اروطروپين 10 سانتى براى يك حب از اين قرار : 24 حب تهيه و روزى 3 حب ميل شود ، جهت مالاريا نافع است . * ارگوئين 03 / 0 سانتى ، ارنال 02 / 0 سانتى و كنين كلرهيدرات 30 / 0 سانتى براى يك حب ، هرچند حبى كه بخواهيد از قرار وزن بالا تهيه كرده و روزى 3 حب ، صبح ، ظهر و شب ميل كنيد . جهت مالاريا بسيار نافع است مخصوصا اگر طحال بيمار مالاريايى بزرگ شده باشد تجويز مىشود . * خارخاسك 4 مثقال ، شاهتره 2 مثقال و پوست درخت بيد 2 مثقال ، همه را در 2 ليتر آب بجوشانيد و صبح ناشتا سه استكان ، قبل از ناهار دو استكان و قبل از شام دو استكان ميل كنيد . * ريشه‌ى كاسنى ، پوست بيد ، گل پنيرك و تخم خبازى از هركدام 2 مثقال ( براى يك مرتبه ) ، از اين قرار : براى هفت مرتبه تهيه كرده و در مدت يك هفته ، صبح‌ها بجوشانيد و آب آن را با نبات ميل كنيد . * ريوند چينى ، كلمبو ، افتيمون ، سقمونيا و ريشه‌ى جنطيانا از هركدام 1 مثقال ، بجوشانيد و آب آن را صبح و عصر ميل كنيد ، در تب مالاريا بسيار مؤثر است . * پوست بيد ، پوست گنه‌گنه ، ريشه‌ى كاسنى و خارخاسك از هركدام 1 مثقال را بجوشانيد ، بعد صاف كرده و آب آن را صبح ، ظهر و شب ميل كنيد . * كلمبو ، جنطيانا ، خارخاسك و تاج‌ريزى از هر كدام به مقدار مساوى ، جوشانده ، صاف كرده و آب آن را با نبات در سه نوبت ميل كنيد . * قرص آسپرين ( باير ) روزى 3 قرص اثر فورى خواهد بخشيد ولى بايد از خوردن گوشت اجتناب ورزيد و اگر آب‌ليمو يا آب‌غوره با غذا ميل كنيد نافع است . * كاسنى تازه را تا 12 روز ، همه روزه بكوبيد و صبح ناشتا آب آن را در حدود 250 گرم ميل كنيد . * شاهتره‌ى تازه و كاسنى تازه از هركدام 3 كيلو ، هر دو را بكوبيد ، بفشاريد و آب آن را شب هنگام در مقابل نسيم گذاشته ، سپس آن را سه روز صبح ناشتا ميل كنيد . تب مالاريا به كلى قطع خواهد شد . * كنين كلرهيدرات 25 گرم و آرنال 2 سانتى و بلودومتيل 2 سانتى براى يك كپسول ، روزى 3 دانه